Οδυσσέας Ελύτης: Σαν σήμερα έφυγε ο ‘Ποιητής του Φωτός’

498

«Εάν αποσυνδέσεις την Ελλάδα, στο τέλος θα δεις να σου απομένουν μια ελιά, ένα αμπέλι κι ένα καράβι. Που σημαίνει: με άλλα τόσα την ξαναφτιάχνεις – Η πρώτη αλήθεια είναι ο θάνατος. Απομένει να μάθουμε ποια είναι η τελευταία» Οδυσσέας Ελύτης  (2 Νοεμβρίου 1911 – 18 Μαρτίου 1996)

Σαν σήμερα, στις 18 Μαρτίου του 1996, έφυγε από τη ζωή ο Οδυσσέας Ελύτης. Ένας από τους σπουδαιότερους, μα κατά πολλούς ίσως του αξίζει και ο τίτλος του σπουδαιότερου Έλληνα ποιητή.

Ο «ποιητής του φωτός» ήταν ένα από τα επίλεκτα μέλη και τελευταίους εκπροσώπους της λεγόμενης «γενιάς του τριάντα» στον χώρο της Ποίησης και της Τέχνης.

Η αγάπη για τον ελληνισμό και την παράδοση ήταν οι κυρίαρχες ιδέες που εκφράζονταν μέσα από τα ποιήματά του.

Το πρώτο του δόκιμο ποίημα θα είναι με τίτλο ‘Του Αιγαίου’  και θα δημοσιευτεί στα ‘Νέα Γράμματα’. Και η υπογραφή που θα φέρει: Ελύτης

Η πρώτη ποιητική συλλογή του με τίτλο ‘Προσανατολισμοί’, θα δημοσιευτεί τον Δεκέμβριο του 1939, όταν ο Β΄ Παγκόσμιος πόλεμος έχει ήδη ξεσπάσει και το 1943 θα δημοσιευτεί η δεύτερη συλλογή του με τίτλο ‘Ήλιος ο Πρώτος μαζί με τις παραλλαγές πάνω σε μιαν αχτίδα’.

Το 1945 θα δημοσιεύσει την ελεγεία ‘Άσμα ηρωικό και πένθιμο για τον χαμένο ανθυπολοχαγό της Αλβανίας.’ Ο Οδυσσέας Ελύτης θα φύγει από την Ελλάδα, θα εγκατασταθεί στην Ελβετία και όταν θα ξαναγυρίσει, τότε θα μας χαρίσει την κορυφαία στιγμή της Ελληνικής Λογοτεχνίας. Το ‘Άξιον Εστί’. Η υψηλότερη κορυφή της ποίησης του Οδυσσέα Ελύτη.

Ο ίδιος ο ποιητής είχε δηλώσει σε συνέντευξή του για το πώς έγραψε το Άξιον Εστί:

«Η παραμονή μου στην Ευρώπη με έκανε να βλέπω πιο καθαρά το δράμα του τόπου μας. Εκεί αναπηδούσε πιο ανάγλυφο το άδικο που κατάτρεχε τον ποιητή. Σιγά-σιγά αυτά τα δύο ταυτίστηκαν μέσα μου. Το επαναλαμβάνω, μπορεί να φαίνεται παράξενο, αλλά έβλεπα καθαρά ότι η μοίρα της Ελλάδας ανάμεσα στα άλλα έθνη ήταν ότι και η μοίρα του ποιητή ανάμεσα στους άλλους ανθρώπους – και βέβαια εννοώ τους ανθρώπους του χρήματος και της εξουσίας. Αυτό ήταν ο πρώτος σπινθήρας, ήταν το πρώτο εύρημα. Και η ανάγκη που ένιωθα για μια δέηση, μου ‘δωσε ένα δεύτερο εύρημα. Να δώσω, δηλαδή, σ’ αυτή τη διαμαρτυρία μου για το άδικο τη μορφή μιας εκκλησιαστικής λειτουργίας. Κι έτσι γεννήθηκε το «Άξιον Εστί».

Έργα του όπως ο «Ήλιος ο Ηλιάτορας» και το «Το φωτόδεντρο», όπως και ένα από τα πιο ερωτικά ποιήματα, το «Μονόγραμμα» γράφτηκαν την περίοδο 1971-1974. Ο ποιητής θα μιλήσει μέσα από τα έργα του για τις πολιτικές εξελίξεις της χώρας.

Στις 18 Οκτωβρίου 1979 η σουηδική ακαδημία ανακοινώνει ότι ο Ελύτης είναι υποψήφιος για το Νόμπελ λογοτεχνίας, «για την ποίησή του, η οποία, με φόντο την ελληνική παράδοση, ζωντανεύει με αισθηματοποιημένη δύναμη και πνευματική καθαρότητα βλέμματος τον αγώνα του σύγχρονου ανθρώπου για ελευθερία και δημιουργικότητα» σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης και την ίδια χρονιά θα τιμηθεί με αυτό.

Το έργο του Οδυσσέα Ελύτη είναι μεγάλο και σημαντικό. Μέρος του έχει μελοποιηθεί από καταξιωμένους συνθέτες και τραγουδοποιούς, όπως ο Μίκης Θεοδωράκης. Μεταξύ άλλων έχουν ξεχωρίσει τα «Άξιον Εστί», «Τα ρω του έρωτα», «Προσανατολισμοί» και άλλα πολλά.

Ο Οδυσσέας Ελύτης έφυγε από την ζωή στις 18 Μαρτίου του 1996, αφήνοντας πίσω του μία τεράστια ποιητική παρακαταθήκη για την χώρα μας. Η ποίησή του ζει ελεύθερη σε όλη την Ελλάδα, στις ψυχές όλων μας. Είναι το όπλο για να προστατεύσουμε την ταυτότητά μας σε όποια δύσκολη στιγμή έρθει, είναι η δύναμη να εναντιωθούνε σε όποια δυσάρεστη κατάσταση. Είναι η πίστη μας σε αυτό που θα μείνει τελικά.. Στο μόνο ουσιώδες..

Κατακλυσμούς ποτέ δε λογαριάσαμε
μπήκαμε μες στα όλα και περάσαμε
Κι έχουμε στο κατάρτι μας βιγλάτορα
παντοτινό τον Ήλιο τον Ηλιάτορα!

(από το βιβλίο: Oδυσσέας Eλύτης, Ο ήλιος ο ηλιάτορας, Ίκαρος, 1971)

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.