Η γιαγιά σου, ο παππούς μου και ο Παπαρρηγόπουλος

388

Τι σχέση θα μπορούσαν να έχουν οι προαναφερθέντες συγγενείς μας, με τον έγκριτο ιστορικό και πατέρα της ελληνικής ιστοριογραφίας Παπαρρηγόπουλο και γιατί <<βρέθηκαν>> σε έναν τίτλο με αφορμή μια εκδήλωση ;

Πάμε να το εξετάσουμε αφού πρώτα κάνουμε μια αναδρομή στο προσωπικό μου παρελθόν .

Λίγο η ανωριμότητα των εφηβικών μου χρόνων και λίγο το αναχρονιστικό πλαίσιο, στο οποίο θα έπρεπε οι καθηγητές να σου διδάσκουν το μάθημα της Ιστορίας, συντέλεσαν στο γεγονός η Ιστορία να είναι από τα λιγότερα αγαπημένα μου μαθήματα.

   Στην Τρίτη Λυκείου δε , εγώ – αν όχι όλοι- και κάποιοι από τους συμμαθητές μου, αποκτήσαμε πολύχρωμα φτερά, ράμφος και όλα όσα χαρακτηριστικά ήταν αναγκαία, για να ενταχθούμε στην οικογένεια των Ψιττακόμορφων πτερωτών φίλων, τους λεγόμενους και παπαγάλους, προς άγραν.. .μορίων.

      Τι είναι όμως ιστορία ; Και πως ο 17χρονος εαυτός μου κατάφερε να την αγαπήσει; Ίσως και η εκδήλωση που θα γίνει την Τετάρτη 23 Ιανουαρίου, να βοηθήσει και εσάς..

Επιστροφή στις … γλωσσολογικές ρίζες

Ιστορία είναι η επιστήμη που μελετά το ανθρώπινο παρελθόν με συστηματικό τρόπο και μεθοδολογία και εκθέτει τα γεγονότα αυτά που παρουσιάζουν επιστημονικό και κοινωνικό ενδιαφέρον.

Αυτός που ασχολείται επομένως με την επιστήμη της ιστορίας ονομάζεται ιστορικός.

Η ιστορία ετυμολογικά <<γεννήθηκε>> από την ανάγκη των αρχαίων Ελλήνων να καταγράψουν όσα συνέβαιναν. Ο μόνος ενδεδειγμένος τρόπος ήταν η αυτοψία (αυτός + όψις) συνεπώς ίστωρ ήταν μεταξύ των άλλων ερμηνειών, που δίνονται και ο μάρτυρας.

Επομένω,ς ο πατέρας και θεμελιωτής της ιστορίας, Ηρόδοτος που αν και βάση επιστήμης και λογικής, μερικές φορές μεταφέρει ιστορίες παρμένες από την σφαίρα της φαντασίας του, εντούτοις ο ίδιος διατεινόταν, ότι κατέγραφε μόνο όσα του έλεγαν.

Σύγχρονοι <<Ηρόδοτοι>>

Σήμερα για να γράψεις ιστορία, ανατρέχεις στις παραδιδόμενες πηγές, στα σκονισμένα ράφια των βιβλιοθηκών και δίνεις μια μάχη πότε με την μεταγραφή των κειμένων από παπύρους, πότε με τις δασείες και τις περισπωμένες, πότε με τα λατινικά, με την ξένη ιστοριογραφία κλπ. Αδιαμφισβήτητα μερικές φορές είναι μονόδρομος, ένεκα ελλείψεως εκείνης της τεχνολογίας, που θα μας επέτρεπε τα ταξίδια στον χρόνο και θα μας εξασφάλιζε την αυτοψία, αλλά δεν συμβαίνει το ίδιο όταν μιλάμε για σ ύ γ χ ρ ο ν η  ι σ τ ο ρ ί α.

 Μεγαλώνοντας ξεκίνησα να αγαπάω μια άλλου είδους ιστορία : τις γλαφυρές αφηγήσεις του παππού και της γιαγιάς, που πάντα φλέρταραν με τις δεισιδαιμονίες, έβριθαν από παραμυθιακά στοιχεία και συνυπήρχαν παράλληλα με σημαντικά γεγονότα της νεότερης νεοελληνικής ιστορίας.

Την Τετάρτη 23 Ιανουαρίου στις 7μ.μ στον χώρο της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Κορίνθου, το Κορινθιακό εργαστήρι Ιστορίας σε συνεργασία με το ΚΕ.Π.Α.Π του Δήμου Κορινθίων, διοργανώνει μια εκδήλωση για την προφορική ιστορία με ομιλήτρια την ιστορικό κ. Βερβενιώτη Τασούλα. Το θέμα της εκδήλωσης αυτής, που θα αναπτυχθεί θα είναι <<Προφορική Ιστορία και Μνήμη σε εποχές κρίσης>>

Θα γνωρίσουμε μια άλλη Ιστορία εξίσου σημαντική αλλά κυρίως ζωντανή : την προφορική.  Θα αναδείξουμε την σημασία της να δώσουμε βήμα σε ανθρώπους, που ναι μεν υπολείπονται επιστημονικής κατάρτισης, αλλά διαθέτουν το πλεονέκτημα της βιωματικής εμπειρίας .  

Συμβίωσαν με ανθρώπους που γεννήθηκαν στις πιο κρίσιμες χρονικές περιόδους των προηγούμενων δεκαετιών ή έζησαν από πρώτο χέρι της θηριωδίες του Εμφυλίου Πολέμου, τα βασανιστήρια …. στην  <<Οδό Αβύσσου Αριθμού 0>>  (βλ. σχετικό βιβλίο Μενέλαου Λουντέμη αναφορικά με τα βασανιστήρια στην Μακρόνησο ) ή απλώς είχαν μια ήρεμη και απλή ζωή στα χωριά και θέλουν να μοιραστούν μαζί σου παλιές ιστορίες καθημερινής επαρχιακής τρέλας, άλλοτε χιουμοριστικές και γραφικές , όπως φέρει ειπειν για το <<μαύρο κουτί>> , που πήρε κάποτε σημαντική θέση στα καφενεία και άλλοτε τραγικές για τις ψυχοκόρες, που δούλευαν από μικρά παιδιά στα σπίτια πλουσίων κ.ά.

  Ο Λέοπολντ φον Ράνκε, εκπρόσωπος του θετικισμού (19ος αιώνας), υποστήριζε, ότι η ιστορία καταγράφεται μόνο με γραπτές πηγές.  Η δεκαετία του ’60 και το μαγνητόφωνο δειλά-δειλά δίνει φωνή και σε άλλες κοινωνικές τάξεις, να αποκαλύψουν την δική τους ιστορία από την σκοπιά του υποκειμενισμού και του βιώματος.

Η κ. Βερβενιώτη Τασούλα θα μας μιλήσει πέραν της σημασίας της προφορικής ιστορίας για τον άνθρωπο, για τους λόγους, που η νέα γενιά ιστορικών, απορρίπτοντας τις θέσεις του Ράνκε , στρέφεται στην προφορική ιστορία και δη σε εποχές κρίσης.

Είναι σημαντική η συμμετοχή μας σε αυτήν την εκδήλωση, που αν ήσασταν ή εξακολουθείτε να είστε όπως ο 17χρονος εαυτός μου, θα μάθετε να αντιμετωπίζετε την ιστορία μέσα από ανθρώπους με φυσική υπόσταση και όχι μέσα από πληκτικές αναφορές γεγονότων των βιβλίων του ΟΕΔΒ και γιατί όχι για να γίνετε μέλη της Ομάδας Προφορικής Ιστορίας του Κορινθιακού Εργαστηρίου Ιστορίας.

   Συνοψίζοντας ,θέλω να επισημάνω μέσα από αυτό το άρθρο την σημασία του ότι η επιστήμη της Ιστορίας είναι ανθρωποκεντρική και δυστυχώς την έχουμε εκδύσει από την ανθρώπινή της υπόσταση.

Η ιστορία είμαστε εμείς .

<<Οι ζωτικοί μύθοι είναι κάτι που κατασκευάζουμε για να υπάρξουμε >>

Βερβενιώτη Τασούλα

<<Η μνήμη παρέχει καταφύγιο για τους ηττημένους της Ιστορίας. Ενώ η Ιστορία εκλαμβάνεται ως αφήγηση των νικητών, η μνήμη δίνει φωνή στις υπάλληλες τάξεις και στου ηττημένους>>

Ευρικόμη Σάββα

Καψάλη Δέσποινα

Φιλόλογος-Αρθρογράφος Rap Media

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.